تأثیر افزایش دفعات شیردوشی بر تولید شیر گاوهای هلشتاین ایرانی

تعداد دفعات شیردوشی در طول شبانه‌روز یکی از عوامل مدیریتی مؤثر بر میزان تولید شیر و عملکرد اقتصادی گاوداری‌های صنعتی است. در پژوهشی منتشرشده در سال ۲۰۱۶ در مجله Journal of Animal Science and Technology، تأثیر سه و چهار بار دوشش در روز بر تولید شیر و پارامترهای ژنتیکی مرتبط با آن در گاوهای هلشتاین ایرانی بررسی شد. در این مطالعه، اطلاعات مربوط به ۲۰٬۷۶۲ رأس گاو از ۱۱۳ گاوداری طی سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ مورد ارزیابی قرار گرفت. پژوهشگران با استفاده از مدل‌های رگرسیون تصادفی روز آزمون (Random Regression Test-Day Models)، عملکرد گاوها را در دو دوره اول و دوم شیردهی و طی یک دوره ۳۰۵ روزه بررسی کردند تا مشخص شود افزایش دفعات دوشش از سه بار به چهار بار در روز چه تأثیری بر میزان تولید شیر و ویژگی‌های ژنتیکی مرتبط با آن دارد.

افزایش ۱۱.۶ تا ۱۲.۲ درصدی تولید شیر با چهار بار دوشش در روز

یکی از مهم‌ترین یافته‌های این پژوهش، افزایش قابل‌توجه تولید شیر در گاوهایی بود که چهار بار در روز دوشیده شدند. نتایج نشان داد که گاوهای شکم اول در گروه چهار بار دوشش، نسبت به گاوهای سه بار دوشش، ۱۱.۶ درصد تولید شیر بیشتری داشتند. این اختلاف در گاوهای شکم دوم حتی اندکی بیشتر بود و به ۱۲.۲ درصد افزایش تولید شیر رسید. به‌طور کلی، افزایش دفعات تخلیه شیر از پستان می‌تواند با کاهش فاصله بین دوشش‌ها و تغییر پاسخ فیزیولوژیک پستان، ظرفیت تولید شیر را تحت تأثیر قرار دهد. مطالعات پیشین نیز گزارش کرده‌اند که افزایش دفعات دوشش از دو بار به سه بار در روز می‌تواند تولید شیر را حدود ۶ تا ۲۵ درصد افزایش دهد. بنابراین، مدیریت صحیح برنامه شیردوشی می‌تواند یکی از راهکارهای مؤثر برای ارتقای تولید شیر در گاوداری‌های صنعتی باشد.

تأثیر دفعات شیردوشی بر پارامترهای ژنتیکی و عملکرد گاوهای هلشتاین

علاوه بر بررسی میزان تولید شیر، در این مطالعه پارامترهای ژنتیکی مرتبط با تولید نیز با استفاده از مدل‌های آماری پیشرفته ارزیابی شدند. اهمیت این موضوع در آن است که افزایش دفعات دوشش تنها یک تغییر مدیریتی نیست، بلکه می‌تواند بر نحوه برآورد صفات ژنتیکی و ارزیابی پتانسیل تولیدی گاوها نیز تأثیر بگذارد. استفاده از مدل‌های رگرسیون تصادفی روز آزمون امکان بررسی تغییرات تولید شیر در طول دوره شیردهی و ارزیابی دقیق‌تر پارامترهای ژنتیکی را فراهم می‌کند. نتایج این پژوهش نشان داد که برنامه چهار بار دوشش در روز می‌تواند در کنار افزایش تولید شیر، بر برآورد پارامترهای ژنتیکی مرتبط با این صفت نیز اثرگذار باشد؛ موضوعی که در برنامه‌های اصلاح نژادی و انتخاب گاوهای پرتولید اهمیت دارد.

آیا چهار بار دوشش در روز از نظر اقتصادی برای گاوداری‌ها مقرون‌به‌صرفه است؟

با وجود افزایش تولید شیر در برنامه چهار بار دوشش، اجرای این روش لزوماً به معنای افزایش سود خالص گاوداری نیست. افزایش تعداد دفعات شیردوشی مستلزم صرف هزینه‌های بیشتری برای تأمین نیروی انسانی، مصرف برق و آب، استهلاک تجهیزات شیردوشی و مدیریت عملیات روزانه است. همچنین، زمان بیشتر حضور گاوها در مسیر انتظار و سالن شیردوشی می‌تواند بر زمان استراحت، رفتار تغذیه‌ای و آسایش دام تأثیر بگذارد. ازاین‌رو، تصمیم‌گیری درباره افزایش دفعات دوشش باید بر اساس محاسبه هزینه‌های عملیاتی، قیمت شیر، ظرفیت تجهیزات، سطح تولید گله و میزان افزایش درآمد حاصل از تولید بیشتر انجام شود. در نهایت، چهار بار دوشش در روز زمانی یک راهبرد مدیریتی مناسب خواهد بود که درآمد حاصل از افزایش تولید شیر، هزینه‌های اضافی اجرای آن را پوشش دهد و سودآوری نهایی گاوداری را بهبود ببخشد.

جهت دانلود مقاله لینک زیر را کلیک نمایید

دانلود مقاله

با محصولات دامی بیشتر آشنا شوید:

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (متوسط تولید) و ( مخصوص کارخانجات) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل انتظار زایش بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل دامی بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل آنیونی بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (متوسط تولید و پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 5 درصد گاو شیری (ممتاز) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (میش داشتی آبستن سبک) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (آبستن سنگین) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد فلاشینگ بیشتر آشنا شوید