۱. اهمیت کتوز تحت‌بالینی در گوسفندان و هدف پژوهش

کتوز تحت‌بالینی (Subclinical Ketosis یا SCK) یکی از مهم‌ترین اختلالات متابولیکی در گوسفندان، به‌ویژه در دوره‌های آبستنی و شیردهی است که بدون بروز علائم بالینی آشکار، موجب کاهش عملکرد تولیدی، افت تولید شیر، افزایش هزینه‌های درمان و کاهش سودآوری دامداری می‌شود. در این مطالعه، پژوهشگران با هدف تعیین شیوع این بیماری در گوسفندان نژاد ایوسی استان شانلی‌اورفه ترکیه و بررسی ارتباط آن با یافته‌های بالینی و شاخص‌های متابولیکی، وضعیت ۱۲۲ رأس گوسفند را مورد ارزیابی قرار دادند.

۲. روش اجرای مطالعه و ارزیابی دام‌ها

این پژوهش به‌صورت مقطعی بر روی ۱۲۲ رأس گوسفند از هفت گله انجام شد. ابتدا تمامی دام‌ها تحت معاینه کامل بالینی قرار گرفتند و امتیاز وضعیت بدنی (BCS) آن‌ها ثبت شد. سپس با استفاده از دستگاه قابل حمل، غلظت بتاهیدروکسی‌بوتیرات (BHBA) خون اندازه‌گیری شد. دام‌هایی با غلظت BHBA کمتر از ۰٫۵ میلی‌مول در لیتر سالم، بین ۰٫۵ تا ۱٫۶ میلی‌مول در لیتر مبتلا به کتوز تحت‌بالینی و بالاتر از ۱٫۶ میلی‌مول در لیتر مبتلا به کتوز بالینی در نظر گرفته شدند. داده‌ها نیز با آزمون‌های آماری مناسب مورد تحلیل قرار گرفتند.

۳. شیوع بسیار بالای کتوز تحت‌بالینی در گوسفندان منطقه

نتایج نشان داد که شیوع کتوز تحت‌بالینی در گوسفندان مورد مطالعه به ۸۲٫۸ درصد رسید؛ رقمی که به‌مراتب بالاتر از مطالعات پیشین در سایر کشورها است. همچنین ۶۸٫۷ درصد دام‌ها دارای غلظت BHBA بالاتر از ۰٫۸ میلی‌مول در لیتر بودند. این یافته بیانگر آن است که گله‌های منطقه شانلی‌اورفه در معرض خطر جدی اختلالات ناشی از تعادل منفی انرژی قرار دارند و ضرورت پایش منظم وضعیت متابولیکی دام‌ها را بیش از پیش آشکار می‌کند.

۴. ارتباط بارداری، شیردهی و وضعیت بدنی با بیماری

بررسی نتایج نشان داد که بارداری و شیردهی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر افزایش خطر ابتلا به کتوز تحت‌بالینی هستند. میش‌های آبستن و شیرده نسبت به دام‌های غیرآبستن و غیرشیرده غلظت BHBA بالاتری داشتند و احتمال ابتلای آن‌ها به SCK بیشتر بود. همچنین بین وضعیت آبستنی و امتیاز وضعیت بدنی (BCS) و نیز بین وضعیت آبستنی و غلظت BHBA همبستگی مثبت مشاهده شد. این نتایج نشان می‌دهد افزایش نیاز انرژی در این دوره‌های فیزیولوژیک نقش مهمی در بروز بیماری دارد.

۵. یافته‌های بالینی و ارزش تشخیصی BHBA

اگرچه کتوز تحت‌بالینی معمولاً بدون علائم واضح بالینی بروز می‌کند، در این مطالعه مشخص شد که ضربان قلب گوسفندان مبتلا نسبت به دام‌های سالم به‌طور معنی‌داری بیشتر بود، در حالی که دمای بدن و تعداد تنفس تفاوت قابل توجهی نداشتند. پژوهش همچنین تأیید کرد که اندازه‌گیری غلظت BHBA دقیق‌ترین و قابل اعتمادترین شاخص برای تشخیص زودهنگام کتوز تحت‌بالینی است و امکان شناسایی دام‌های در معرض خطر را پیش از بروز علائم بالینی فراهم می‌کند.

۶. جمع‌بندی و توصیه‌های کاربردی برای دامداران

پژوهش حاضر نخستین گزارش از شیوع کتوز تحت‌بالینی در گوسفندان ترکیه محسوب می‌شود و نشان می‌دهد این بیماری در منطقه مورد مطالعه بسیار شایع‌تر از گزارش‌های قبلی است. محققان تأکید می‌کنند که اجرای برنامه‌های تغذیه‌ای متعادل، پایش منظم غلظت BHBA، مدیریت صحیح دام‌های آبستن و شیرده و آموزش دامداران می‌تواند نقش مؤثری در کاهش شیوع بیماری، جلوگیری از پیشرفت آن به کتوز بالینی، کاهش تلفات دام و بره‌ها و در نهایت افزایش بهره‌وری و سودآوری واحدهای پرورش گوسفند داشته باشد.

جهت دانلود مقاله بر روی لینک زیر کلیک نمایید.

دانلود مقاله

با محصولات دامی بیشتر آشنا شوید:

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (متوسط تولید) و ( مخصوص کارخانجات) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل انتظار زایش بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل دامی بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل آنیونی بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 4 درصد گاو شیری (متوسط تولید و پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول مکمل بافری بهدام رشد (پرتولید) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 5 درصد گاو شیری (ممتاز) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (میش داشتی آبستن سبک) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (آبستن سنگین) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد گوسفندی (پرواری) بیشتر آشنا شوید

با محصول کنسانتره 3/5 درصد فلاشینگ بیشتر آشنا شوید