تولید یک کنسانتره باکیفیت، قلب تپنده مدیریت تغذیه در مرغداری است. میکس یا مخلوط‌سازی استاندارد، تضمین می‌کند که هر گرم از خوراک نهایی، حاوی نسبت دقیقی از ریزمغذی‌ها (ویتامین‌ها، مواد معدنی و اسیدهای آمینه) باشد.

در ادامه، راهنمای جامع اصول میکس استاندارد کنسانتره برای دستیابی به بالاترین کیفیت خوراک طیور آورده شده است.

۱. پیش‌نیازهای میکس: انتخاب مواد اولیه

قبل از شروع فرآیند میکس، کیفیت اجزاء تشکیل‌دهنده باید بررسی شود:

• اندازه ذرات: ذرات مواد اولیه باید یکنواخت باشند. تفاوت فاحش در اندازه ذرات باعث طبقه‌بندی شدن (Separation) مواد در میکسر می‌شود.

• رطوبت: رطوبت بالای مواد اولیه (بیش از ۱۲٪) می‌تواند باعث ایجاد کلوخه و عدم پخش یکنواخت ریزمغذی‌ها شود.

۲. توالی افزودن مواد (Loading Sequence)

ترتیب ورود مواد به میکسر نقش حیاتی در یکنواختی مخلوط دارد. استاندارد طلایی به شرح زیر است:

1. مواد با حجم بالا (ماکرو): ابتدا نیمی از غلات (ذرت یا گندم) را اضافه کنید.

2. مواد با حجم متوسط: کنجاله سویا یا سایر منابع پروتئینی را اضافه کنید.

3. ریز مغذی‌ها (میکرو): ویتامین‌ها، مواد معدنی، اسیدهای آمینه و افزودنی‌ها را در این مرحله اضافه کنید. (بهتر است این مواد قبلاً با مقدار کمی ماده پایه به صورت "پیش‌مخلوط" درآمده باشند).

4. باقیمانده مواد حجیم: نیمی دیگر از غلات را اضافه کنید تا مواد ریز در بین لایه‌ها محصور شوند.

5. مایعات (روغن/ملاس): روغن‌ها باید در آخرین مرحله و پس از مخلوط شدن کامل مواد خشک اضافه شوند تا از گلوله شدن جلوگیری شود.

۳. زمان میکس (Mixing Time)؛ بحرانی‌ترین فاکتور

زمان میکس بستگی به نوع میکسر دارد:

• میکسرهای عمودی: به زمان بیشتری نیاز دارند (معمولاً ۱۰ تا ۱۵ دقیقه).

• میکسرهای افقی (تک یا دو جداره): کارایی بالاتری دارند و معمولاً در ۳ تا ۵ دقیقه به یکنواختی می‌رسند.

نکته مهم: "میکس بیش از حد" (Over-mixing) به اندازه "کم میکس کردن" مضر است؛ زیرا باعث اصطکاک، تولید الکتریسیته ساکن و در نهایت جدایش فیزیکی ذرات بر اساس وزن پنهان می‌شود.

۴. ارزیابی کیفیت میکس (ضریب تغییرات یا CV)

استاندارد طلایی برای سنجش کیفیت میکس، محاسبه ضریب تغییرات ($CV$) است. برای این کار معمولاً از شاخص نمک یا منگنز استفاده می‌شود.

۵. نکات کلیدی برای جلوگیری از آلودگی متقاطع

1. تخلیه کامل: اطمینان حاصل کنید که پس از هر پارت میکس، کف میکسر کاملاً تخلیه شود.

2. نظافت دوره‌ای: باقی‌ماندن مواد در گوشه‌های میکسر باعث فساد و رشد قارچ می‌شود.

3. ترتیب تولید: همیشه ابتدا خوراک‌های بدون دارو (مانند جیره میان‌دان) و سپس خوراک‌های حاوی دارو را میکس کنید.

۶. تاثیر تکنولوژی بر کیفیت

استفاده از سیستم‌های اتوماسیون در دوزینگ (وزن‌کشی) و کنترل زمان دیجیتال، خطای انسانی را به حداقل می‌رساند. همچنین، استفاده از پدل‌میکسرها (Paddle Mixers) نسبت به رولرها، آسیب کمتری به ساختار فیزیکی مواد وارد کرده و سرعت بالاتری دارند.

نتیجه‌گیری

میکس استاندارد کنسانتره، پل ارتباطی بین فرمولاسیون روی کاغذ و عملکرد گله در سالن است. حتی بهترین فرمول‌ها در صورت عدم میکس صحیح، منجر به ناهماهنگی در رشد، ضعف سیستم ایمنی و اتلاف سرمایه می‌شوند.